برنامه ریزی استراتژیک

چگونه اقدام به برنامه ریزی استراتژیک کنیم

 
 

با وجود آنکه تامین بهداشت، آموزش و رفاه ملی از جمله مسوولیت های دولت به شمار می آید، ولی امروزه برای تولید خدمات در این زمینه ها، روز به روز از سازمان های خصوصی و غیر انتفاعی، بیشتر استفاده می شود. این در حالی است که به دلیل تغییرات و دگر گونی های عظیم وپیوستگی ها و وابستگی های متقابل، مرز های بین بخش های دولتی، خصوصی و غیر انتفاعی در حال از بین رفتن است و هیچ سازمان یا موسسه ای به طور کامل مسوولیت امر خاصی را عهده دار نمی باشد. ابهام روزافزون محیطی مستلزم آن است که سازمان های دولتی و غیر انتفاعی (و همچنین جوامع) بر خلاف گذشته به شکل استراتژیک تفکر واقدام کنند.

با ارائه این مطلب آموزشی قصد داریم تا ابتدا به بیان تعاریفی در خصوص برنامه­ ریزی، اشکال مختلف برنامه ­ریزی، برنامه ریزی استراتژیک یکی از مهم ترین برنامه های سازگار با دنیای پرتحول امروز، اجزای مهم برنامه­ریزی استراتژیک، تدوین برنامه عملیاتی به عنوان یکی از گام های اساسی در تحقق اهداف تعیین شده، بپردازیم.

پس از آن به تعریف برنامه عملیاتی، نحوه تهیه و تدوین آن پرداخته و پس از حصول آشنایی و اطلاع کافی از مبانی علمی و تئوریک بحث بتوانیم برنامه عملیاتی را برای حوزه کاری خود طراحی کنیم.

باید بدانیم برنامه ریزی استراتژیک خود به خود هدف شمرده نمی شود و صرفاً مجموعه ای از مفاهیم است برای یاری دادن به رهبران در اتخاذ تصمیم های مهم و دست زدن به اقدامات مهم.


برنامه ریزی


از زمانی که بشر به فردای خود اندیشید، برای آینده هدف تعیین کرد و بدین ترتیب فرایند برنامه ریزی آغاز شد.
برنامه ریزی گذر از یک گام به گام بعدی نیست بلکه فرایندی خلاق است و می تواند پیش از تصمیم نهایی چندین مرتبه تغییر و بازبینی گردد.
برنامه­ریزی یعنی انتخاب اهداف درست و انتخاب مسیر، راه، وسیله و روش درست برای تامین هدف. به عبارتی در برنامه ریزی، اهداف و اقدامات لازم برای مواجهه با تغییرات و عوامل نامطمئن پیش بینی می شود.
برنامه ریزی فرایندی است که همه تلاش ها و فعالیت ها را در راستای هدف، راه رسیدن به آن و چگونگی طی مسیر، ترکیب و ادغام می کند.
برنامه ریزی ترسیم شمایی از گذشته برای تصمیم گیری در زمان حال برای انجام اقدامی در آینده می باشد.

برنامه ریزی سه شکل اساسی دارد:

 استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی

برنامه ریزی استراتژیک اهداف، خطوط کلی و رسالت سازمان را در بلندمدت تعیین می کند، جامعیت داشته و در سطح عالی سازمان، چارچوبی برای برنامه ریزی تاکتیکی و عملیاتی می باشد، از نظر زمانی بازه بلند مدت را شامل می شود و چتری برای کل سازمان می باشد.
برنامه ریزی تاکتیکی به مسائلی مربوط می شود که برای رسیدن به اهداف در سطوح میانی سازمان مطرحند و دسته ای از فعالیت های مرتبط با اجرای یک استراتژی را به تصویر می کشد.
برنامه ریزی عملیاتی شامل فعالیت ها و گام های ویژه ای جهت رسیدن به اهداف تعیین شده می باشد.به عبارتی برنامه ریزی عملیاتی شامل اقدامات تفصیلی برای رسیدن به اهداف است. این نوع برنامه ریزی در سطح مدیریت های اجرایی مطرح است و با اهداف مشخص، محدود و عینی سروکار دارد.

برنامه ریزی استراتژیک چیست؟

پس از جنگ جهانی دوم عدم اطمینان، عدم ثبات و محیط های متحول بیش از پیش خود را نشان داد و آنچه به عنوان راه حل ارائه شد همانا برنامه ریزی استراتژیک بود.
برنامه ریزی استراتژیک بستر و چارچوبی برای عملی کردن تفکر استراتژیک و هدایت عملیات برای رسیدن به هدف و نتایج مشخص می باشد. به عبارتی برنامه ریزی استراتژیک تلاشی سازمان یافته برای تصمیم گیری بنیادین و انجام اقدامات اساسی است که سرشت و سمت گیری فعالیت های سازمان را در چارچوب قانونی شکل می دهد.
برنامه ریزی استراتژیک اهداف، خطوط کلی و رسالت سازمان در بلند مدت را تعیین می کند، جامعیت دارد، در سطح عالی سازمان می باشد، از نظر زمانی بلند مدت است و چارچوبی برای برنامه ریزی تاکتیکی و عملیاتی است.

فرایند برنامه ریزی استراتژیک شامل موارد زیر می باشد:

√ مراحل پیش برنامه ریزی
√ برنامه ریزی
√ اجرا
√ ارزیابی

مرحله پیش برنامه ­ریزی شامل ارزشیابی سازمان است که در ارزشیابی سازمانی به رسالت، دورنما، اصول، اهداف اختصاصی و استراتژی سازمان توجه می شود. پس از توجه به تمامی این موارد، تدوین برنامه آغاز می شود و با تکمیل برنامه به تخصیص منابع پرداخته و وارد مرحله اجرا می شویم. پس از اجرا، پیشرفت کار پایش می شود تا مشخص شود تا چه میزان به اهداف تعیین شده نائل آمده ایم.

مراحل برنامه ریزی استراتژیک:

√ ارزیابی محیط داخلی و خارجی
√ تدوین رسالت، دورنما
√ تعیین اهداف کلی و اهداف اختصاصی
√ شناسایی مشکلات استراتژیک
√ تهیه و تدوین برنامه عملیاتی
√ تدوین استراتژی
√ تعیین شاخص های پایش
√ پایش عملکرد

 

در صورتیکه نیاز به تدوین برنامه استراتژیک و یا پیاده سازی آن دارید با شماره 3 98 97 661-021 تماس بگیرید